Tanım

AI-native belge temsili (AIDR) nedir?

AI-native belge temsili (AIDR); bir belgenin deterministik, kanıt-çapalı ve model-bağımsız temsilidir: tek yükleme bir kez işlenerek sekiz senkron katmana dönüşür — kanonik metinden varlık ve mantık graflarına — ve her AI artifact'ı (markdown, yapılandırılmış JSON, embedding, arama, atıflı cevap) her istekte modele yeniden hesaplatılmak yerine bu temsilden türetilir.

Terim, doğruluk kaynağının yer değiştirdiği bir kırılmayı adlandırır. Parser-merkezli bir stack'te doğruluk, modelin son çalıştırmada ürettiği şeydir — modeli değiştirirsiniz, korpusu yeniden işlersiniz, hiçbir şeyin kaymamış olmasını umarsınız. AIDR'li bir stack'te doğruluk temsildedir: modeller onun değiştirilebilir okuyucu/yazıcılarıdır ve türetilen her iddia kanıtını (sayfa, span, bounding box) yanında taşır.

Terimi Docsfra ortaya koydu ve platformunun çekirdeği olarak uyguluyor; bu sayfa kavramı kendi başına değerlendirilebilsin diye net biçimde tanımlar.

Sekiz katman

Kanonik Belge

Kaynağın normalize, yerleşim-farkında okunuşu — yapısıyla birlikte tek yetkili metin.

Belge Hafızası

Belgeden zaman içinde türetilen her şeyin kalıcı, versiyonlu durumu.

Bilgi Birimleri

Kanonik metinden çıkarılan tipli, kendi başına anlamlı birimler.

Yapılandırılmış Objeler

Şema biçimli veri — alanlar, tablolar, setler — kaynak çapalarıyla birlikte.

Varlık Grafı

Belgedeki kişiler, kurumlar, tutarlar ve tarihler; bağlanmış ve mutabık kılınmış.

Mantık Grafı

İddialar ve onları destekleyen çıkarım zincirleri; her adım kanıta çapalı.

Kanıt

Türetilen her ifadeyi doğrulanabilir kılan sayfa, span ve bounding-box çapaları.

Provenance

Her türetimi hangi model, prompt ve versiyonun ürettiği — denetim izi.

Neden önemli

Model bağımsızlığı: LLM veya embedding değişimi yeniden işleme gerektirmez — temsil kalır, artifact'lar yeniden türetilir.
Doğrulanabilirlik: cevaplar sayfa, span ve box'a atıf verir; her ifade kanıta çapalanmak zorunda olduğundan halüsinasyonun saklanacak yeri yoktur.
Determinizm: aynı belge aynı temsili üretir — belge yapay zekâsı denetlenebilir olur; dış ticaret, hukuk ve kamuda bu bir gerekliliktir.
Ekonomi: pahalı anlama işi soru başına değil, belge başına bir kez çalışır.

Sıkça sorulan sorular

AIDR ile vektör indeksi arasındaki fark ne?

Vektör indeksi, belgenin tek bir modele bağlı tek bir izdüşümünü (embedding) tek bir amaç (benzerlik araması) için saklar. AIDR belgenin anlaşılmış halinin tamamını saklar — metin, yapı, varlıklar, mantık, kanıt — vektör indeksi bundan türetilebilen artifact'lardan yalnızca biridir.

AIDR bir standart mı?

Docsfra'nın ortaya koyup uyguladığı bir kavramdır. Bu sayfadaki tanım açıktır: deterministik, kanıt-çapalı, model-bağımsız çok katmanlı temsil üreten her sistem bu tanıma girer.

Bir AIDR'ı nerede görebilirim?

Docsfra konsolu işlenmiş bir belgenin her katmanını gösterir; API api.docsfra.com'da aynı katmanları sunar — 250 ücretsiz krediyle kaydolup kendi dosyanızdan üretilmiş gerçek bir AIDR'ı inceleyebilirsiniz.